Polacy wyrzucają tysiące ton leków. Ministerstwo chce ograniczyć ich marnowanie

Co najmniej 3,3 tys. ton niewykorzystanych leków trafia każdego roku do aptek i jest przeznaczanych do utylizacji. Wśród nich znajdują się nowe preparaty z ważnym terminem, w tym medykamenty warte dziesiątki, a nawet setki tysięcy złotych. Ministerstwo Zdrowia przygotowuje zmiany dotyczące wystawiania i realizowania recept. Każdy pacjent ma otrzymać indywidualną pulę refundowanych leków.

Jak podaje Polska Agencja Prasowa, przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia oraz samorządu aptekarskiego zwracają uwagę na ogromną skalę marnowania leków w Polsce.

Do aptek trafia rocznie co najmniej 3,3 tys. ton niepotrzebnych lub przeterminowanych medykamentów. Rzeczywista skala może być znacznie większa, ponieważ dostępne dane nie obejmują preparatów wyrzucanych przez pacjentów do domowych koszy.

Prawie kilogram leków dziennie w każdej aptece

Mateusz Oczkowski, dyrektor Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji w Ministerstwie Zdrowia, przekazał, że na jedną aptekę przypada średnio około 275 kg zmarnowanych leków rocznie. To prawie 23 kg miesięcznie i blisko kilogram każdego dnia.

Do utylizacji oddawane są nie tylko przeterminowane produkty. Pacjenci przynoszą również nieotwarte opakowania z ważnym terminem przydatności. Apteki nie mogą jednak przekazać ich innym osobom i muszą skierować je do zniszczenia.

Marek Tomków, prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej, ocenił, że skala problemu jest porażająca.

Widzimy to na co dzień, reklamówki nowych leków, w dacie ważności zwrócone do apteki. Apteka nie może ich ponownie wykorzystać, muszą zostać zutylizowane. A zdarza się, że jedna taka reklamówka zawiera leki za 3-4 tysiące złotych

- powiedział Marek Tomków, cytowany przez PAP.

Lek za 240 tys. zł został zutylizowany

Powody wyrzucania medykamentów są różne. Lekarz może zmienić sposób leczenia, pacjent może przerwać terapię, a część preparatów pozostaje niewykorzystana po śmierci chorego.

Problem dotyczy również leków refundowanych, za które częściowo zapłacono z publicznych pieniędzy. Najdroższy znany prezesowi Naczelnej Rady Aptekarskiej przypadek dotyczył preparatu stosowanego w ramach programu lekowego.

Najdroższy lek, o którym słyszałem, który został zutylizowany, to był lek z programu lekowego, który kosztował 240 tys. zł. Czyli blisko ćwierć miliona złotych „poleciało” do kosza

- powiedział Marek Tomków.

Robienie dużych zapasów może także utrudniać zdobycie potrzebnego preparatu innym pacjentom. Dotyczy to szczególnie leków, które są okresowo trudno dostępne.

Miliony pacjentów przyjmują wiele preparatów

Z danych Ministerstwa Zdrowia wynika, że w ubiegłym roku od jednego do czterech leków na receptę wykupiło 12,5 mln osób. Od pięciu do dziewięciu preparatów kupiło 8,7 mln pacjentów, a niemal 4,5 mln osób wykupiło od 10 do 14 różnych leków.

Resort zwraca również uwagę na pacjentów korzystających z recept wystawianych przez wielu lekarzy. Prawie 7 mln osób realizowało recepty otrzymane od pięciu do dziewięciu medyków. Ponad 26 tys. pacjentów wykupiło preparaty przepisane przez więcej niż 20 lekarzy.

Pacjenci leczą się u kilku lekarzy. Jeżeli od każdego z nich dostaną receptę na rok, to bardzo łatwo zgromadzić znaczny zapas

- wyjaśnił prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej.

Przywołał również przypadek pacjenta, który zgromadził w domu taką ilość jednego preparatu, że wystarczyłaby mu ona na około 15 lat leczenia.

Jedna pula leków bez względu na liczbę lekarzy

Ministerstwo Zdrowia przygotowuje zmiany, które mają ograniczyć nadmierne gromadzenie i późniejsze wyrzucanie medykamentów. Każdy pacjent ma otrzymać indywidualne konto refundacyjne oraz określoną pulę zapasu leków na rok.

Każdy będzie miał swoje indywidualne konto refundacyjne i pulę zapasu leku na rok. I niezależnie od tego, do ilu lekarzy pacjent pójdzie, zawsze pula będzie jedna. Ponadto lek będzie mógł być wydany na maksymalnie 60 dni

- zapowiedział Mateusz Oczkowski.

Oznacza to, że kolejni lekarze będą mogli wystawiać pacjentowi recepty, ale wszystkie zostaną powiązane z jednym rocznym limitem refundowanego preparatu. Jednorazowo apteka będzie mogła wydać ilość wystarczającą maksymalnie na 60 dni terapii.

Projekt ma również uregulować działanie receptomatów oraz wystawianie recept na leki psychotropowe. Dokument przeszedł etap prekonsultacji. Według informacji przekazanych PAP ma zostać skierowany do oficjalnych prac legislacyjnych już we wrześniu.