2 maja 2026 roku w Wieleniu upamiętniono 235. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja, 100-lecie odsłonięcia i poświęcenia Pomnika Wdzięczności Ziemi Wieleńskiej, 15-lecie Biegu Papieskiego w Wieleniu. Podkreślono Święto Pracy i Dzień Flagi RP. Patriotyczne obchody połączone były z uroczystościami kościelnymi Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski.

Patronat honorowy nad wydarzeniami objęli: ks. dr Krystian Grabijas - dziekan dekanatu wieleńskiego, proboszcz Parafii pw. Wniebowzięcia MB i św. Michała w Wieleniu, ks. kan. Marek Kapitulski - wicedziekan dekanatu trzcianeckiego, proboszcz Parafii pw. św. Rocha w Wieleniu, oraz Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi w Wieleniu. Na czele organizatorów uroczystości stanęli burmistrz Wielenia Elżbieta Rybarczyk, ks. proboszcz parafii pw. Wniebowzięcia Matki Bożej i św. Michała Archanioła Krystian Grabijas oraz dyrektor Nadnoteckiego Centrum Kultury Marcin Waśko.  

Bądź nam Perłą w koronie…

Rewitalizacja Pomnika Wdzięczności Ziemi Wieleńskiej na 100-lecie jego wystawienia nawiązuje do przypadającej w 2026 roku 106. rocznicy powrotu Ziemi Wieleńskiej do Macierzy. W 1920 roku, po zakończeniu I wojny światowej, w wyniku decyzji traktatu wersalskiego, powrót do macierzy stanowi jedno z najważniejszych wydarzeń w historii Wielenia. Wydarzenie to miało kluczowe znaczenie nie tylko dla lokalnej społeczności, ale także dla całego regionu, który w ramach procesu odzyskiwania niepodległości ponownie stał się częścią wolnej Polski.

Historia wystawienia w Wieleniu Pomnika Wdzięczności nawiązuje do starań wieleńskiej delegacji do Paryża, na czele z patronem kółek rolniczych Kazimierzem Brownsfordem, która wniosła protest obywatelski przeciw wstępnym niekorzystnym postanowieniom Traktatu Wersalskiego, żądając ocalenia Ziemi Wieleńskiej i pozostawienia ją polską.

Delegacja z Wielenia, tracąc ufność w pomoc ludzką, będąc w Paryżu uczęszczała codziennie na msze święte szukając pomocy Bożej za przyczyną Matki Zbawiciela - Najświętszej Maryi Panny z Lourdes. Pragnąc ubłagać Jej pomocy, delegacja ślubowała wystawienie pomnika Matce Bożej na Ziemi Wieleńskiej w podzięce za pomyślne zakończenie starań o zmianę Traktatu Wersalskiego na korzyść Polski. Ostatecznie Wieleńszczyzna została w granicach Polski. Pomnik Wdzięczności Ziemi Wieleńskiej ku chwale Matki Bożej z Lourdes został wystawiony w 1926 roku.

Obchody 100-lecia Pomnika Wdzięczności w Wieleniu były nie tylko wyjątkowym wydarzeniem historycznym, ale także duchowym przeżyciem. Była to lekcja, która przypomniała o sile jedności i wspólnoty, a także o tym, jak ważne jest pielęgnowanie i przekazywanie wartości historycznych przyszłym pokoleniom.

Gmina dwukrotnie aplikowała o środki zewnętrzne, które zostały jej przyznane w celu rewitalizacji pomnika. Ze względu na brak zgody Rady Miejskiej w Wieleniu, środki finansowe zwrócono w 2019 roku.

Pomnik doczekał się kolejnego dofinansowania na kompleksową renowację w 2025 roku z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Pozyskano środki zewnętrzne w wysokości 151.407,00 zł na realizację zadania pn. "Remont Pomnika Wdzięczności w Wieleniu wraz z zagospodarowaniem terenu". Zadanie zostało zrealizowane w ramach programu "Miejsca pamięci i trwałe upamiętnienia w kraju”.

Msza św. dziękczynna - błagalna

W Kościele pw. Wniebowzięcia Matki Bożej i św. Michała w Wieleniu odprawiona została msza święta przez ks. Grzegorza Balcerka, biskupa pomocniczego Archidiecezji Poznańskiej - „w podziękowaniu za zdroje łask Bożych i z prośbą o dalszą opiekę Przenajświętszej Matki nad Mieszkańcami Ziemi Wieleńskiej”.

Intencja ta kierowana była od burmistrza i Rady Miejskiej w Wieleniu. Ks. biskup odprawił mszę koncelebrze ks. proboszcza Krystiana Grabijasa, ks. proboszcza Marka Kapitulskiego, ks. Tomasza Kolinskiego, ks. Romana Poplewskiego, ks. Piotra Bydałka, ks. Mateusza Ryby, ks. Andrzeja Glanca, ks. Tomasza Tomczaka, ks. wikariusza Adriana Przybeckiego.

Oprawę muzyczną mszy zapewnił Marcin Szmyt - organista z parafii św. Mateusza w Poznaniu, orkiestra dęta działająca przy Nadnoteckim Centrum Kultury w Wieleniu oraz chór „Lutnia” z Roska.

W uroczystościach udział wzięli zacni goście, m.in. posłowie na Sejm RP Grzegorz Piechowiak i Piotr Głowski oraz radny sejmiku województwa wielkopolskiego Adam Bogrycewicz, przedstawiciele samorządu gminy Wieleń, radni powiatu czarnkowsko-trzcianeckiego, radni Rady Miejskiej w Wieleniu, służby mundurowe, strażacy, dyrektorzy, kierownicy jednostek gminnych i zakładów budżetowych, duchowieństwo, przedstawiciele lokalnego biznesu oraz mieszkańcy Miasta i Gminy Wieleń.

Po nabożeństwie odbył się uroczysty przemarsz ulicami miasta z orkiestrą dętą, pocztami sztandarowymi, delegacjami zakładów pracy, harcerzami, młodzieżową drużyną OSP Wieleń, seniorami, młodzieżą, kombatantami i organizacjami działającymi w sferze społecznej.

Rangę uroczystości podnieśli swoim udziałem ułani z XVII Pułku Ułanów Wielkopolskich, poczty sztandarowe m.in. Kurkowego Bractwa Strzeleckiego w Wieleniu, placówek oświatowych, różnych organizacji, stowarzyszeń, instytucji. Licznie reprezentowane były lokalne zakłady pracy, ale także oraz harcerze z I Wieleńskiego Szczepu „Knieja,” związki i ugrupowania działające na terenie Miasta i Gminy Wieleń oraz historycy, regionaliści i miłośnicy tradycji lokalnej. Zatrzymanie miało miejsce przy Urzędzie Miejskim, gdzie delegacja samorządu lokalnego złożyła wiązankę pod Tablicą Pamięci.

Ślubowanie i zawierzenie mieszkańców Ziemi Wieleńskiej pod opiekę Matki Bożej

Centralnym punktem obchodów był zrewitalizowany Pomnik Wdzięczności Ziemi Wieleńskiej wraz z otoczeniem w parku im. I. Paderewskiego. Mistrz ceremonii Przemysław Grześkowiak poprowadził ceremonię odsłonięcia Pomnika Wdzięczności przez ks. Bpa Grzegorza Balcerka i burmistrz Wielenia Elżbietę Rybarczyk. Ks. biskup dokonał poświęcenia pomnika w asyście ks. proboszcza Krystiana Grabijasa.

Burmistrz podziękowała duchowieństwu za liczny udział i duchowe wsparcie w tym ważnym przedsięwzięciu inwestycyjnym, które służyć będzie kolejnym pokoleniom i przypominać o drodze Wieleńszczyzny do odzyskania niepodległości. Złożono wieniec od samorządu gminy Wieleń i duchowieństwa oraz jednostek organizacyjnych gminy. Hołd oddali również parlamentarzyści i liczne delegacje.

Ks. proboszcz Krystian Grabijas odczytał tekst ślubowania, w którym zawierzone zostało społeczeństwo pod opiekę Tej, która od wieku już opiekuje się grodem wieleńskim i jego mieszkańcami, a zgromadzona wspólnota włączyła się w akt ślubowania.

Dalsza część obchodów odbyła się w Mediatece, gdzie burmistrz Elżbieta Rybarczyk podziękowała w imieniu organizatorów gminnych obchodów majowych i jubileuszu stulecia pomnika wszystkim, którzy przyczynili się do uświetnienia uroczystości. Podziękowania imienne od samorządu otrzymali historycy Eugeniusz Forma i Robert Grzebyta, autorzy książki pt. „Między niepodległością a wdzięcznością p społeczeństwo Ziemi Wieleńskiej w walce o wolność i w kultywowaniu pamięci po jej odzyskaniu”.

Podziękowania zostały przekazane również pod adresem: projektanta - Neustudio Architekci Świerkowski Jarosz Sp. Akcyjna, wykonawcy robót Firmy Versatile Piotr Ziopaja przy wsparciu PPHU Almar Aneta Ziopaja Krzyż Wielkopolski, insp. nadzoru inwestorskiego Marcina Modławskiego Paxbud - Inwest Sp z o.o. Oborniki, artysty rzeźbiarza Adama Ratkowskiego Strzegom.

Podczas uroczystości dystrybuowana była dla mieszkańców okolicznościowa publikacja wydana staraniem Gminy Wieleń pod kierownictwem redakcyjnym Krystyny Heppner, pt. ”Jednodniówka na stulecie Pomnika Wdzięczności Ziemi Wieleńskiej w Wieleniu 1926-2026”.

Młodzież z Zespołu Szkół w Wieleniu, przygotowana przez nauczycieli Katarzynę Tecław i Roberta Grzebytę, przedstawiła spektakl teatralny przypominając dążenie mieszkańców tych ziem do odzyskania utraconej wolności i niepodległości, dając jednocześnie wyraz ogromnej troski obecnego pokolenia o przyszłość i dalszy rozwój Małej Ojczyzny - Ziemi Wieleńskiej.

W Mediatece przygotowano wystawy okolicznościowe. W tym dniu odbył się XV Bieg Papieski, zorganizowany przez Stowarzyszenie Rozwoju Lokalnego w Miałach. Podkreślono jubileusz 60-lecia aktywności sportowej biegacza z Wielenia Józefa Wrony, któremu złożono okolicznościowe gratulacje.

Na zakończenie obchodów o godzinie 21.00 miał miejsce Apel Jasnogórski przy Pomniku Wdzięczności z udziałem ks. prob. Krystiana Grabijasa, Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi i mieszkańców.