- W Polsce funkcjonują dziesiątki instytucji kontrolnych, których kompetencje niekiedy się pokrywają, a bardzo często choć częściowo nakładają, co prowadzi do powtarzających się kontroli u tych samych przedsiębiorców - wskazuje senator RP Adam Szejnfeld w oświadczeniu skierowanym do Rady Ministrów.

- Skuteczność państwa nie polega na liczbie instytucji kontrolnych, lecz na sprawności systemu, przepływie informacji i efektywności działania - podkreśla senator.

Ministerstwo Rozwoju i Technologii w odpowiedzi przyznaje, że postulat racjonalizacji systemu kontroli jest zasadny i wskazuje na dotychczasowe działania deregulacyjne oraz możliwości dalszych zmian.

Senator Adam Szejnfeld zwrócił się do Rady Ministrów z oświadczeniem dotyczącym racjonalizacji liczby oraz efektywności działania instytucji kontrolnych w Polsce. W swoim wystąpieniu wskazał na problem nadmiernej liczby organów kontrolnych działających niezależnie od siebie, których kompetencje często się pokrywają.

W praktyce oznacza to sytuacje, w których ten sam podmiot (szczególnie przedsiębiorca) może być kontrolowany przez różne instytucje w podobnym zakresie i w zbliżonym czasie. Jak podkreśla senator, poszczególne organy kontrolne często nie mają wiedzy o działaniach innych instytucji, a brak przepływu informacji prowadzi do chaosu organizacyjnego i utrudnia funkcjonowanie kontrolowanych podmiotów.

- Bardzo często jedna kontrola nie wie nic o działaniach innej kontroli, a już na pewno nie zna jej wyników. Skutkuje to nie tylko brakiem synergii działania, ale także dezinformacją i dezorganizacją pracy u podmiotu kontrolowanego - wskazuje Szejnfeld.

W swoim oświadczeniu senator podkreśla, że skuteczność państwa w zakresie ochrony bezpieczeństwa publicznego, zdrowia czy przestrzegania prawa nie zależy od liczby instytucji kontrolnych, lecz od sprawności całego systemu. Zdaniem senatora rozbudowana administracja kontrolna generuje wysokie koszty funkcjonowania państwa, a jednocześnie obniża efektywność działań oraz zaufanie obywateli do instytucji publicznych.

- Opisany stan nie służy ani państwu, ani społeczeństwu. Zwiększa koszty funkcjonowania administracji, obniża jej efektywność i przyczynia się do postrzegania państwa jako nadmiernie rozbudowanego i źle zorganizowanego - uważa Szejnfeld.

Problem ten, jak zaznacza, od lat podnoszony jest zarówno przez przedsiębiorców, jak i przez organizacje społeczne oraz środowiska gospodarcze.

W ocenie senatora konieczne jest przeprowadzenie kompleksowego przeglądu systemu instytucji kontrolnych w Polsce oraz określenie zakresu ich kompetencji. Celem takich działań powinna być redukcja liczby instytucji kontrolnych, koncentracja kompetencji w wybranych organach oraz poprawa przepływu informacji pomiędzy nimi.

Proponowane działania obejmowałyby m.in. ocenę liczby instytucji kontrolnych i osób realizujących zadania kontrolne, analizę kosztów funkcjonowania systemu kontroli oraz jego efektywności, identyfikację obszarów nakładania się kompetencji poszczególnych organów, poprawę systemu współpracy i wymiany informacji między instytucjami kontrolnymi oraz przygotowanie propozycji konsolidacji lub reorganizacji części instytucji. Jak zaznacza Szejnfeld, byłby to kolejny etap deregulacji państwa, po wcześniejszych zmianach upraszczających zasady prowadzenia kontroli działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na oświadczenie senatora Ministerstwo Rozwoju i Technologii przyznało, że w polskim systemie istnieje duża liczba organów kontrolnych oraz obszarów kontroli. Według analiz resortu można wyróżnić co najmniej 68 różnych rodzajów kontroli działalności gospodarczej, którym przypisane są różne instytucje nadzorcze.

Jednocześnie ministerstwo wskazało, że w praktyce większość przedsiębiorców ma do czynienia jedynie z częścią tych organów, ponieważ zakres kontroli zależy od charakteru prowadzonej działalności. Resort podkreślił jednak, że postulat racjonalizacji i konsolidacji organów kontrolnych jest zasadny, ponieważ może prowadzić do ograniczenia kosztów funkcjonowania administracji, poprawy przepływu informacji między instytucjami oraz lepszej koordynacji działań kontrolnych.

Ministerstwo przypomniało również o wcześniejszych działaniach zmierzających do usprawnienia systemu kontroli, takich jak utworzenie Krajowej Administracji Skarbowej czy prace nad integracją instytucji nadzorujących bezpieczeństwo żywności. Resort zwrócił również uwagę na obowiązujące już rozwiązania prawne mające ograniczyć uciążliwość kontroli dla przedsiębiorców. W szczególności wskazano przepisy Prawa przedsiębiorców, które m.in. zakazują prowadzenia jednocześnie więcej niż jednej kontroli przez różne organy oraz nakazują przeprowadzanie czynności kontrolnych w sposób możliwie najmniej zakłócający funkcjonowanie przedsiębiorcy.

Dodatkowo, w ostatnich latach wprowadzono rozwiązania deregulacyjne ograniczające częstotliwość kontroli planowych oraz skracające maksymalny czas ich trwania, na przykład do sześciu dni roboczych rocznie w przypadku mikroprzedsiębiorców.

Oświadczenie senatora wpisuje się w szerszą debatę o efektywności funkcjonowania administracji publicznej w Polsce oraz relacjach państwa z przedsiębiorcami. Wskazany przez Szejnfelda problem nakładania się kompetencji instytucji kontrolnych i nadmiernej liczby organów nadzoru od lat pojawia się w postulatach środowisk gospodarczych. Ministerstwo Rozwoju i Technologii deklaruje gotowość wspierania inicjatyw prowadzących do jego racjonalizacji.

- Kwestia ta ma kluczowe znaczenie zarówno dla sprawności państwa, jak i dla komfortu funkcjonowania obywateli i przedsiębiorców. Sprawa jest trudna, ale arcyważna dla podniesienia sprawności państwa oraz wzmocnienia praw obywateli i przedsiębiorców - zaznacza Adam Szejnfeld.