Warszawa / Łomianki, 14 maja 2026 r. - W obliczu wojny za wschodnią granicą Unii Europejskiej, rosnącej liczby klęsk żywiołowych, zagrożeń hybrydowych i awarii infrastruktury krytycznej, temat przygotowania ludności cywilnej przestaje być kwestią teoretyczną. Europa coraz częściej mówi o bezpieczeństwie, ale wciąż zbyt rzadko przekłada tę rozmowę na codzienne nawyki obywateli. Odpowiedzią na tę lukę ma być KWTD - Know What To Do / Wiedz, co robić - nowa platforma edukacyjno-awaryjna, której celem jest budowanie kultury przygotowania w Polsce i całej Europie.

Warszawa / Łomianki, 14 maja 2026 r. - W obliczu wojny za wschodnią granicą Unii Europejskiej, rosnącej liczby klęsk żywiołowych, zagrożeń hybrydowych i awarii infrastruktury krytycznej, temat przygotowania ludności cywilnej przestaje być kwestią teoretyczną. Europa coraz częściej mówi o bezpieczeństwie, ale wciąż zbyt rzadko przekłada tę rozmowę na codzienne nawyki obywateli. Odpowiedzią na tę lukę ma być KWTD - Know What To Do / Wiedz, co robić - nowa platforma edukacyjno-awaryjna, której celem jest budowanie kultury przygotowania w Polsce i całej Europie.

Projekt KWTD został zaprezentowany 14 maja 2026 roku podczas wydarzenia w CSJ - Centrum Strzeleckie Jammas, pod Warszawą. Platforma powstała jako odpowiedź na jedno z najważniejszych pytań współczesnego bezpieczeństwa cywilnego: czy zwykły człowiek wie, co zrobić w pierwszych minutach kryzysu - podczas blackoutu, powodzi, alarmu, ewakuacji, ataku hybrydowego, zagrożenia chemicznego lub innej sytuacji nadzwyczajnej?

Twórcy KWTD podkreślają, że Europa nie jest dziś wystarczająco przygotowana na kryzysy, które mogą przeciążyć państwowe systemy reagowania. W ostatnich latach kraje europejskie zaczęły inwestować w poradniki, systemy ostrzegania i programy ochrony ludności. To ważny krok, ale niewystarczający. Papierowy poradnik, nawet bardzo dobrze przygotowany, nie zmienia automatycznie zachowania obywateli. Wiedza, która leży na półce, nie ratuje życia. Ratuje je wiedza, która jest regularnie ćwiczona, rozumiana i dostępna w momencie, gdy infrastruktura zaczyna zawodzić.

KWTD opiera się na doświadczeniu Ukrainy, które stało się jednym z najbardziej praktycznych źródeł wiedzy o zachowaniu społeczeństwa i państwa w warunkach pełnoskalowego kryzysu. 24 lutego 2022 roku, w pierwszych godzinach rosyjskiej inwazji, ukraińskie instytucje zostały postawione przed sytuacją, na którą nie da się w pełni przygotować żadnego systemu administracyjnego. Telefony alarmowe były przeciążone, ludzie masowo przemieszczali się na zachód kraju, stacje paliw, hotele, bankomaty i główne trasy zostały zalane nagłym popytem. Racjonalne decyzje pojedynczych ludzi - uciec od zagrożenia, znaleźć schronienie, zabezpieczyć rodzinę - w skali masowej zaczęły tworzyć dodatkowe obciążenie dla państwa.

„Ludzie robili najbardziej racjonalną rzecz, jaką może zrobić człowiek - uciekali od niebezpieczeństwa. Ale ponieważ nikt nie powiedział im, dokąd jechać, racjonalna decyzja każdego z osobna stała się zbiorową katastrofą.”  Dmytro Dokimchuk, Operations Director, Berserk Centrum Rozwoju i Bezpieczeństwa

Jedną z odpowiedzi na ten chaos była cyfrowa platforma „Prykhystok”, uruchomiona w Ukrainie w pierwszych dniach wojny. Jej zadaniem było łączenie osób potrzebujących schronienia z ludźmi, którzy mogli udostępnić pokój, mieszkanie, piwnicę lub inne bezpieczne miejsce. To doświadczenie pokazało, jak ogromne znaczenie ma technologia w koordynacji działań podczas kryzysu. Pokazało również coś jeszcze ważniejszego: najlepsze rozwiązania nie powinny powstawać dopiero wtedy, gdy katastrofa już trwa. Społeczeństwo musi być edukowane wcześniej.

KWTD ma przenieść tę lekcję na grunt europejski. Platforma nie jest kolejnym statycznym poradnikiem, ale cyfrowym narzędziem do codziennego uczenia się zasad bezpieczeństwa. Jej filozofia opiera się na trzech filarach: uczyć, prowadzić i koordynować. Uczyć - poprzez krótkie, regularne sesje edukacyjne, scenariusze, testy, fiszki i materiały wideo. Prowadzić - poprzez offline’owy przewodnik awaryjny dostępny na telefonie wtedy, gdy nie działa internet, sieć komórkowa lub prąd. Koordynować - poprzez lepsze przygotowanie obywateli, którzy w sytuacji kryzysowej nie stają się wyłącznie dodatkowym obciążeniem dla państwa, ale potrafią pomóc sobie, rodzinie i osobom w pobliżu.

Szczególny nacisk położono na budowanie nawyku bezpieczeństwa. Twórcy KWTD zwracają uwagę, że ludzie nie zapamiętują procedur kryzysowych po jednorazowym przeczytaniu broszury lub udziale w pojedynczym szkoleniu. Wiedza zanika, jeśli nie jest powtarzana. Dlatego platforma wykorzystuje mechanizmy znane z aplikacji edukacyjnych: krótkie codzienne sesje, powtórki, system postępów, scenariusze decyzyjne i mikroedukację. Celem nie jest straszenie użytkownika, lecz stopniowe budowanie praktycznych odruchów.

Bezpieczeństwo ma stać się codzienną kompetencją - podobnie jak znajomość języka obcego, obsługa bankowości mobilnej czy nawigacji. Współczesny Europejczyk żyje w świecie aplikacji, powiadomień i cyfrowych usług. Jeśli wiedza o bezpieczeństwie ma być realnie używana przez społeczeństwo, musi funkcjonować w tym samym środowisku. KWTD zakłada, że edukacja kryzysowa powinna być dostępna na smartfonie, w wielu językach i w formie dopasowanej do sposobu, w jaki ludzie rzeczywiście uczą się i podejmują decyzje.

Platforma ma obejmować szeroki zakres sytuacji: blackout, pożar, powódź, ewakuację, pierwszą pomoc, cyberzagrożenia, incydenty terrorystyczne, zagrożenia chemiczne, biologiczne, radiacyjne i nuklearne, a także scenariusze związane z wojną lub atakami hybrydowymi. Ważnym elementem projektu jest również architektura offline-first. Oznacza to, że kluczowe instrukcje, mapy, procedury i materiały edukacyjne mają być dostępne nawet wtedy, gdy użytkownik nie ma połączenia z internetem.

KWTD nie ma zastępować państwowych systemów ostrzegania, kursów pierwszej pomocy, szkoleń specjalistycznych ani działań służb. Ma je uzupełniać. Systemy alarmowe informują obywatela, co się wydarzyło. KWTD ma odpowiadać na kolejne pytanie: co zrobić dalej. To właśnie ta luka - między komunikatem ostrzegawczym a konkretnym działaniem człowieka - jest dziś jednym z najważniejszych wyzwań w europejskiej kulturze przygotowania.

Twórcy projektu widzą KWTD jako cywilną warstwę edukacyjną systemu bezpieczeństwa. W przyszłości platforma może być integrowana z krajowymi i europejskimi systemami alarmowymi, bazami schronów, lokalnymi mapami ryzyka, informacjami o zagrożeniach regionalnych oraz usługami publicznymi. Dzięki temu przygotowanie obywateli mogłoby stać się mierzalne, aktualizowane i dostępne nie tylko na poziomie centralnym, ale również lokalnym.

Projekt zakłada również budowę społeczności ekspertów. Do współpracy zapraszani są ratownicy medyczni, lekarze, strażacy, psychologowie, instruktorzy, specjaliści cyberbezpieczeństwa, wojskowi, edukatorzy i osoby pracujące w obszarze reagowania kryzysowego. Ich wiedza może zostać przekształcona w krótkie, praktyczne moduły, które dotrą do tysięcy osób niewchodzących na tradycyjne szkolenia, ale gotowych poświęcić kilka minut dziennie na naukę przez telefon.

KWTD wychodzi z założenia, że przygotowana ludność nie jest dodatkiem do bezpieczeństwa państwa, lecz jednym z jego fundamentów. Obywatel, który wie, co robić, rzadziej panikuje, nie przeciąża niepotrzebnie numerów alarmowych, lepiej chroni rodzinę i szybciej podejmuje właściwe decyzje. W skali całego społeczeństwa taka wiedza może decydować o tym, czy kryzys zostanie opanowany, czy przerodzi się w chaos.

Europa potrzebuje dziś nie tylko strategii, budżetów i dokumentów. Potrzebuje kultury przygotowania - spokojnej, praktycznej i codziennej. KWTD ma być jednym z narzędzi, które pomogą tę kulturę zbudować.

Prelegenci:

1. Jakub Jastrzębski - Specjalista ds. sprzedaży B2B/B2C i rozwoju szkoleń, CSJ - Centrum Strzeleckie Jammas
2. Dmytro Dokimchuk - Operations Director, CENTRUM ROZWOJU I BEZPIECZEŃSTWA "BERSERK"
3. Alesia Shcharbina - CEO FANDS, Co-founder Jenzi
4. Vera Gritsel - CPO & Co-founder Jenzi
5. Denis Sviridov - Instruktor PZSS, trener ośrodka CENTRUM ROZWOJU I BEZPIECZEŃSTWA "BERSERK", członek IPSC, FUNDACJA SVIRIDOVA

Project - KWTD

Organizatorzy:

• FUNDACJA SVIRIDOVA
• Berserk
• CSJ - Centrum Strzeleckie Jammas
• Jenzi
• FANDS